ಭಾರತದೊಂದಿಗಿನ ಟ್ರಂಪ್ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ 1960ರ ದಶಕದಿಂದ ಇತಿಹಾಸ

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಒಡಕಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಅಮೆರಿಕವು ಭಾರತದ ರಫ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇಕಡಾ 50ರಷ್ಟು ಸುಂಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ ನೀತಿ. ಆದರೆ, ಈ ಘರ್ಷಣೆಯ ಮೂಲವು ಇಂದಿನದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆರು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ MiG-21 ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ಒಪ್ಪಂದವೇ ಈ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಮೆರಿಕದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಗಾಯ ಮಾಡಿತು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

1962ರ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಕಥೆ

1962ರ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ವಾಯುಪಡೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕವು ತನ್ನ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ F-104 ಸ್ಟಾರ್‌ಫೈಟರ್ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಉಚಿತ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿತು. ಭಾರತವೂ ಸಹ ಈ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕವು ಭಾರತದ ಮನವಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಈ ನಿರಾಕರಣೆಯಿಂದ ಭಾರತ ದೇಶವು, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿತು.1963ರಲ್ಲಿ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಭಾರತಕ್ಕೆ MiG-21 ಸೂಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

1965ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ MiG-21ರ ಆಗಮನ

1965ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ MiG-21 ವಿಮಾನಗಳು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾದವು.ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ MiG-21 ವಿಮಾನಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ F-104 ಸ್ಟಾರ್‌ಫೈಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು. ಈ ಗೆಲುವು ಅಮೆರಿಕದ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಭಾರೀ ಆಘಾತವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು ಎಂದು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 1965ರಿಂದ 2006ರವರೆಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.

1971ರ ಯುದ್ಧ

1971ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ MiG-21 ವಿಮಾನಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೋರಿದವು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ MiG-21 ಗಳು ನಾಲ್ಕು F-104 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದವು. ಈ ಸೋಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಮೆರಿಕದ F-104 ವಿಮಾನದ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಕುಂದುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದ ಕುಪಿತಗೊಂಡ ಅಮೆರಿಕ, ಭಾರತದೊಂದಿಗಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು.

2005ರಿಂದ ಬದಲಾದ ಸಂಬಂಧ

2005-06ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅಮೆರಿಕ ತನ್ನ ನೀತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಭಾರತವು ಈಗಾಗಲೇ ರಷ್ಯಾ, ಯುಕೆ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯೊಂದಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಾನು ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತೆಂದು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಅರಿವಾಯಿತು. C-130 ಸಾರಿಗೆ ವಿಮಾನಗಳ ಮಾರಾಟದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಭಾರತ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು, ಆದರೆ MiG-21 ರ ಯಶಸ್ಸು ಭಾರತದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.

ಇಂದು, ಭಾರತ-ಅಮೆರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿಸಿವೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುಂಕದ ವಿವಾದವು ಆ ದ್ವೇಷದ ಹಳೆಯ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೆದಕಿದೆ. 1963ರ MiG-21 ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಕಥೆ, ಇಂದಿಗೂ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಬಂಧಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.