ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬ; ಶತಮಾನದ ಬಳಿಕ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯಲು ಸಿದ್ಧತೆ

ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಸೆಹೋರ್‌ನಿಂದ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಕರಣ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಪಡೆದಿದ್ದ ಸಾಲವನ್ನು 109 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ವಾಪಸ್ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಕಾರ, 1917ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ 35,000 ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿ ಆ ಹಣದ ಮೌಲ್ಯ ಇಂದು ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಆ ಹಣವನ್ನು ಮೊಮ್ಮಗ ವಾಪಸ್ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದ ಸಾಲ
ಸೆಹೋರ್‌ನ ಖ್ಯಾತ ಉದ್ಯಮಿ ಸೇಠ್ ಜುಮ್ಮಾ ಲಾಲ್ ರುಥಿಯಾ ಅವರು 1917ರಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ 35,000 ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ತುರ್ತಾಗಿ ಹಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತು. ಈ ವೇಳೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಸೇಠ್ ಜುಮ್ಮಾ ಲಾಲ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿತು. ಅವರು 35,000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಸಾಲ ಪಡೆದ ಹಣವನ್ನು ವಾಪಸ್ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಅವರಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿತ್ತು.
ಮರೆತು ಹೋದ ಸಾಲ
ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಗೆದ್ದರೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕುಸಿದುಹೋಗಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧವೂ ಬಂತು. ನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿತು. ವಿಶ್ವ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಡೆದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವು ಸಾಲದ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿತು. ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದರು.ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೇಠ್ ಜುಮ್ಮಾ ಲಾಲ್ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ವಿವೇಕ್ ರುಥಿಯಾ ಈಗ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು’ ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ತಾನು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ವಿವೇಕ್ ರುಥಿಯಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, 1917ರ 35,000 ರೂಪಾಯಿ ಇಂದಿನ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.85 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಹಳೆಯ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಒಂದು ವಿಲ್ ಪತ್ರವನ್ನು ಅವರು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟ 20 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅಂದರೆ 1937ರಲ್ಲಿ ಸೇಠ್ ಜುಮ್ಮಾ ಲಾಲ್ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರ ಮಗ ಸೇಠ್ ಮನಕ್ ಚಂದ್ ರುಥಿಯಾ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರು ನೀಡಿದ್ದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. 2013ರಲ್ಲಿ ಮನಕ್ ಚಂದ್ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಆ ದಾಖಲೆಗಳು ಅವರ ಮಗ ವಿವೇಕ್ ರುಥಿಯಾ ಅವರ ಕೈಗೆ ಬಂದವು. ಸುಮಾರು 22 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದಾಖಲೆಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಕುಟುಂಬದ ಚರ್ಚೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯ ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
 ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ವಿವೇಕ್ ರುಥಿಯಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರವು ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಇದು ಕೇವಲ ಹಣದ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಶ್ನೆ. 1917ರ 35,000 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಇಂದು ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಆಗುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ವಿವೇಕ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು
ಈ ವಿಷಯ ಹೇಗ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವೇದಿಕೆಗೆ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸೆಹೋರ್‌ನ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬ
ರುಥಿಯಾ ಕುಟುಂಬವು ಸೆಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಸೇಠ್ ಜುಮ್ಮಾ ಲಾಲ್ ಅವರು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಯಶಸ್ವಿ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.